Omega-3 en ontsteking: wat het onderzoek laat zien over EPA, DHA en chronische laaggradige ontsteking
Omega-3-vetzuren uit vette vis, vooral EPA en DHA, zouden volgens een gangbare theorie een ontsteking in je lichaam temperen. In onderzoek met omega-3 daalden ontstekingswaarden zoals CRP en IL-6 soms, bijvoorbeeld bij mensen met darmkanker. Een blijvend lagere ontstekingswaarde bleek veel moeilijker te vinden. Ook voor je hart maakten gewone hoeveelheden visolie weinig of geen verschil. Wil je omega-3 binnenkrijgen, dan is het Nederlandse advies eenvoudig: eet één keer per week vis, liefst vette vis zoals haring of zalm.
Dit artikel is educatief en geen persoonlijk medisch advies. Bespreek je uitslag en je behandeling met je huisarts.
Op een potje visolie staat dat het ontsteking tegengaat en een collega zweert bij zijn dagelijkse capsule sinds zijn knie minder zeurt. Die reputatie rust op een theorie over wat de vetzuren uit vis in je cellen doen. Maar zie je daar iets van terug in je bloeduitslag en beschermt het je ook tegen ziekte?
Wat doet omega-3 bij een ontsteking?
Volgens de gangbare uitleg verandert omega-3 de grondstof waarmee je cellen hun ontstekingssignalen maken. Die uitleg gaat in drie stappen:
- De bouwstenen: elke cel heeft een wand van vetzuren. Welke vetzuren daarin zitten, hangt mede af van wat je binnenkrijgt. In een proef nam het aandeel EPA in het vetweefsel na zeven weken visoliepillen met de helft toe1.
- De prikkel: krijgt een cel een ontstekingssignaal, bijvoorbeeld door een infectie of een wondje, dan knipt hij vetzuren uit zijn wand los en maakt er signaalstoffen van. Die bepalen hoe fel de ontsteking oplaait.
- De uitkomst: uit omega-6, een vetzuur dat veel in plantaardige oliën zit, ontstaan vooral signaalstoffen die de ontsteking aanjagen. Uit EPA en DHA ontstaan mildere varianten.
Je kunt het zien als dezelfde fabriek met een andere grondstof. De machines, je enzymen, blijven gelijk, maar wat er van de band rolt verschilt. In die uitleg gaat er geen knop om: het evenwicht verschuift langzaam en een ontsteking blijft mogelijk. Die heb je ook nodig om een infectie op te ruimen of een wond te laten helen.
Zo luidt de theorie. Of omega-3 en omega-6 in je lichaam ook echt tegengesteld werken, is minder duidelijk, want de uitkomsten van onderzoek lopen uiteen1.
Verlaagt omega-3 je ontstekingswaarden?
Soms wel, maar meestal niet blijvend. Een ontstekingswaarde is een stof in je bloed die stijgt als er ergens in je lichaam een ontsteking speelt. De bekendste zijn CRP en interleukine-6, kortweg IL-6. Wat die waarden betekenen, lees je in ontstekingswaarden in bloed.
Bij mensen met darmkanker daalde IL-6 na omega-3, onder meer bij visolie via een infuus na een operatie. Kregen ze chemotherapie, dan daalde ook het CRP, in dat onderzoek met 0,6 gram EPA en DHA per dag gedurende negen weken2. Het hing wel sterk af van hoe het gegeven werd: de hoeveelheid, de duur, of het via een infuus of als pil ging en welke kankerbehandeling iemand kreeg.
In onderzoek dat minstens een half jaar duurde, bij volwassenen met en zonder een chronische darmontsteking, daalde de bezinking een klein beetje, maar dat bewijs was zwak. De onderzoekers vonden weinig steun voor het idee dat omega-3 je ontstekingswaarden op lange termijn lager maakt3.
Is omega-6 dan de boosdoener?
Zo eenvoudig is het niet: in een rechtstreekse vergelijking gaven visolie en een olie vol omega-6 in het bloed hetzelfde ontstekingsbeeld. Online lees je vaak dat je de verhouding tussen omega-6 en omega-3 moet verbeteren om ontsteking te remmen. Dat idee is getoetst bij 39 volwassenen van 30 tot 70 jaar met buikobesitas, dus met te veel vet rond de buik. Zij slikten zeven weken visolie met 3 tot 4 gram EPA en DHA per dag. Na een pauze slikten ze zeven weken saffloerolie, een plantaardige olie vol omega-6. Met welke olie iemand begon, werd door loting bepaald1.
Tussen de twee oliën zat geen verschil in de ontstekingswaarden in het bloed. Na allebei lag de ontstekingsstof TNF zelfs lager dan bij de start: na visolie met een kwart, na saffloerolie met bijna een vijfde. In het vetweefsel zelf liepen ze wel uiteen. Na visolie werden genen die met ontsteking te maken hebben er minder actief, na saffloerolie juist actiever1.
Bij deze mensen met buikobesitas joeg omega-6 de ontstekingswaarden in het bloed dus niet op. In het vetweefsel leek veel omega-6 volgens de onderzoekers juist wel ontsteking aan te wakkeren1. Het ging om een kleine groep die zeven weken per olie gevolgd werd, dus wat dit na jaren betekent, is niet bekend. Hoe je eetpatroon als geheel meetelt, lees je in ontstekingsremmende voeding.
Beschermt omega-3 je hart?
Gewone hoeveelheden visolie maken voor je hart weinig of geen verschil. Een lagere ontstekingswaarde is een getal op je uitslag, terwijl je eigenlijk wilt weten of je minder kans hebt op een hartinfarct. Tussen die twee zitten veel stappen. Bij elke stap kan een effect onderweg verdwijnen.
Een samenvatting van 86 gelote proeven met bijna 163.000 deelnemers keek naar precies die laatste vraag. Meer visvetzuren, meestal als capsule, maakten weinig of geen verschil voor sterfte en voor hart- en vaatziekten. Mogelijk daalde de sterfte door kransslagaderziekte een klein beetje4. De Nederlandse richtlijn voor hart- en vaatziekten komt op hetzelfde uit: grote onderzoeken naar visoliesupplementen vonden geen bewijs voor een gunstig effect op het risico op hart- en vaatziekten5.
Losse EPA, zonder DHA, wordt vaak als uitzondering genoemd. Mensen die in proeven EPA kregen, hadden minder vaak een hartinfarct of beroerte en overleden minder vaak aan hart- en vaatziekten, maar alleen vergeleken met een nepmiddel van minerale olie. Tegenover andere oliën als nepmiddel of tegenover gewone zorg was er geen verschil. Onderzoekers twijfelen er bovendien aan of minerale olie als nepmiddel wel zo onschuldig is6. Stel bij elke omega-3-claim daarom twee vragen: gaat het om een getal in je bloed of om ziekte, en waarmee is vergeleken?
Vis of een pil?
Het Nederlandse advies gaat over vis: eet één keer per week vis, liefst vette vis zoals haring of zalm7. Dat advies hoort bij gezond eten in het algemeen. Over ontstekingswaarden zegt het niets.
Over visoliepillen is Thuisarts terughoudend. Sommige pillen kunnen misschien zorgen voor een iets lager cholesterol, maar dat is niet zeker. Dat ze de kans op een ziekte van hart en bloedvaten kleiner maken, is waarschijnlijk niet zo8. De richtlijn voor artsen raadt visoliepillen niet aan als middel om het LDL-cholesterol te verlagen5.
Over vis eten zelf is weinig bewijs voor een effect op hart en vaten, omdat de meeste proeven met capsules werkten4.
Kan visolie kwaad?
Duidelijk ernstige bijwerkingen werden niet gemeld, wel een paar vervelende. In 90 gelote proeven kregen mensen die omega-3-pillen slikten vaker diarree, een vreemde smaak in de mond en een neiging tot bloeden dan mensen die een nepmiddel kregen. Rugpijn kwam bij hen juist minder voor. Lang niet alle proeven keken volgens een vaste methode naar bijwerkingen, dus kleinere problemen kunnen gemist zijn9.
Een neiging tot bloeden is nog geen bloeding. Naar echte bloedingen, ook ernstige in het hoofd of in maag en darmen, keek een tweede overzicht. In elf grote proeven met samen ruim 120.000 deelnemers kwamen ze bij wie omega-3 kreeg gemiddeld niet vaker voor dan bij wie de controlebehandeling kreeg. Alleen bij een hoge dosis zuivere EPA lag het risico hoger: relatief de helft meer, in absolute zin 0,6 procent extra10. Gebruik je een bloedverdunner en overweeg je visolie, overleg dan eerst met je huisarts of apotheker.
Wanneer naar je huisarts?
Neem contact op met je huisarts of apotheker:
- als je een bloedverdunner gebruikt en visolie overweegt;
- als je een verhoogde ontstekingswaarde op je uitslag hebt en wilt weten wat die betekent;
- als je cholesterol of triglyceriden verhoogd zijn en je je afvraagt of visolie daarbij past.
Wat een verhoogd CRP betekent, lees je stap voor stap in CRP verhoogd.
Stop niet op eigen initiatief met een medicijn dat je voorgeschreven hebt gekregen.
Wat je hieruit kunt meenemen
Volgens de gangbare uitleg doet omega-3 mee in de manier waarop je lichaam een ontsteking regelt, maar dat zie je zelden terug in je bloed en nog minder in je kans op ziekte. Een lagere ontstekingswaarde is bovendien nog geen gezonder hart. Laat je dus niet gek maken door een etiket dat ontstekingsremming belooft. Wil je iets doen, eet dan één keer per week vis, liefst vette vis, en kijk naar je eetpatroon als geheel. Slik je al visolie, weet dan dat duidelijk ernstige bijwerkingen in de proeven niet gemeld werden, maar dat een hoge dosis zuivere EPA iets meer bloedingen gaf. Overleg met je huisarts of apotheker als je een bloedverdunner gebruikt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel omega-3 heb je nodig?
Wat is het verschil tussen EPA en DHA?
Werkt plantaardige omega-3, zoals lijnzaad, ook?
Verlaagt visolie je triglyceriden?
Helpt omega-3 bij een chronische darmontsteking?
Bewijsoverzicht
Het label zegt hoe sterk het onderzoek achter een uitspraak is, niet hoe goed iets bij jou werkt.
| Bewering | Bewijsniveau | Wat het bewijs wel zegt | Wat het niet zegt | Bron |
|---|---|---|---|---|
| Omega-3 (pillen of infuus) verlaagt ontstekingswaarden zoals CRP en IL-6 | Wisselend | Bij mensen met darmkanker daalden IL-6 en, tijdens chemotherapie, het CRP. In onderzoek van minstens een half jaar daalde de bezinking licht | Dat je ontstekingswaarden blijvend lager worden. Daarvoor was weinig steun | 2, 3 |
| Visolie tegenover een olie vol omega-6 en ontstekingswaarden in het bloed | Beperkt | Bij mensen met veel buikvet verschilden de ontstekingswaarden in het bloed niet. In het vetweefsel deden de twee oliën wel iets anders | Wat dit na jaren betekent. Het ging om 39 mensen en zeven weken per olie | 1 |
| Gewone hoeveelheden omega-3 maken weinig of geen verschil voor sterfte en hart- en vaatziekten | Sterk | In 86 gelote proeven weinig of geen verschil voor sterfte door alle oorzaken en voor hart- en vaatziekten samen | Dat er voor kransslagaderziekte niets te winnen valt. Daar was mogelijk een kleine daling, met zwakker bewijs | 4 |
| Losse EPA en hart- en vaatziekten | Redelijk | Minder hartinfarcten, beroertes en sterfte door hart- en vaatziekten, maar alleen tegenover een nepmiddel van minerale olie | Een voordeel tegenover andere oliën of gewone zorg | 6 |
| Lichte bijwerkingen van omega-3-pillen | Sterk | Vaker diarree, een vreemde smaak en een neiging tot bloeden dan bij een nepmiddel | Of ernstige bijwerkingen echt ontbreken: lang niet alle proeven keken daar volgens een vaste methode naar. Ook niet hoe het uitpakt naast een bloedverdunner | 9 |
| Bloedingen door omega-3-pillen | Redelijk | Gemiddeld geen extra bloedingen. Bij een hoge dosis zuivere EPA een klein extra risico | Wat het betekent voor jouw bloedverdunner en jouw hoeveelheid | 10 |
Zie ook
Bronnen
- Grytten E et al. (2025). Inflammatory markers after supplementation with marine n-3 or plant n-6 PUFAs: A randomized double-blind crossover study. PMID: 40058591 Gelote proef waarin mensen van 30 tot 70 jaar met buikobesitas 7 weken visolie (omega-3) en 7 weken saffloerolie (omega-6) kregen. Tussen beide waren er geen verschillen in ontstekingswaarden, en beide lieten tegenover de beginwaarde een daling van enkele ontstekingsstoffen zien. bron
- Mocellin MC et al. (2016). A systematic review and meta-analysis of the n-3 polyunsaturated fatty acids effects on inflammatory markers in colorectal cancer. PMID: 25982417. [Systematic Review] Samenvatting van negen proeven met 475 patiënten met dikkedarm- en endeldarmkanker, naar omega-3-vetzuren en ontstekingsstoffen. Omega-3 verlaagde onder meer interleukine-6 en verhoogde albumine, maar de voordelen hingen af van duur, dosis, toedieningsweg en gelijktijdige kankerbehandeling. bron
- Ajabnoor SM et al. (2021). Long-term effects of increasing omega-3, omega-6 and total polyunsaturated fats on inflammatory bowel disease and markers of inflammation: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. PMID: 33084958. [Systematic Review] Samenvatting van 83 gelote proeven met 41.751 deelnemers naar omega-3, omega-6 en andere meervoudig onverzadigde vetten bij chronische darmontstekingen. Volgens de auteurs hebben deze vetten weinig of geen effect op het voorkomen of behandelen van die darmziekten of op langdurige ontstekingswaarden. bron
- Abdelhamid AS et al. (2020). Omega-3 fatty acids for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. PMID: 32114706. [Cochrane Systematic Review] Samenvatting van 86 gelote proeven met 162.796 deelnemers naar omega-3-vetzuren uit vis en planten en hart- en vaatziekten. Meer omega-3 uit vis gaf weinig of geen verschil voor sterfte en hart- en vaatgebeurtenissen, en mogelijk een lichte daling van sterfte door kransslagaderziekte. bron
- NHG (2026). NHG-Standaard en multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement (CVRM), samenvatting. Nederlands Huisartsen Genootschap en Federatie Medisch Specialisten, Richtlijnendatabase, gepubliceerd 24-09-2026. [Richtlijn, NHG/FMS] De richtlijn van huisartsen en medisch specialisten over het voorkomen van hart- en vaatziekten. Ze noemt chronische ontstekingsziekten als iets wat het risico kan verhogen en adviseert gezond eten volgens de Schijf van Vijf; visoliepillen raadt ze niet aan. bron
- Yokoyama Y et al. (2022). Eicosapentaenoic Acid for Cardiovascular Events Reduction- Systematic Review and Network Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. PMID: 35914996. [Network Meta-analysis] Samenvatting van 17 gelote proeven met in totaal 141.009 patiënten, waarin visolievetzuren (EPA en DHA) werden vergeleken met verschillende placebo-oliën. EPA verlaagde het risico op hart- en vaatproblemen alleen ten opzichte van mineraalolie, niet ten opzichte van andere oliën of gewone zorg. bron
- Thuisarts (2026c). Ik wil gezond eten, hoe kan ik dat doen? Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 08-07-2026. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van de huisartsen over gezond eten: veel groente, fruit en volkoren, elke dag ongezouten noten en één keer per week vis. Weinig rood en bewerkt vlees. bron
- Thuisarts (2026d). Ik wil mijn cholesterol lager maken. Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 08-07-2026. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van de huisartsen over een lager cholesterol door gezond leven. Over visoliepillen: waarschijnlijk maken ze de kans op hart- en vaatziekten niet kleiner. bron
- Chang JP et al. (2023). Safety of Supplementation of Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. PMID: 37567449. [Systematic Review] Samenvatting van 90 gelote proeven naar bijwerkingen van omega-3-supplementen. Deelnemers kregen vaker diarree, een vreemde smaak en een neiging tot bloeden dan met placebo, maar minder rugpijn, en er waren geen duidelijke ernstige bijwerkingen. bron
- Javaid M et al. (2024). Bleeding Risk in Patients Receiving Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials. PMID: 38742535. [Systematic Review] Samenvatting van 11 gelote proeven met 120.643 patiënten naar omega-3-supplementen en bloedingsrisico. Over het geheel was er geen verschil in bloedingen, maar bij een hoge dosis zuiver EPA was er een bescheiden extra risico. bron
- Ghaseminasab-Parizi M et al. (2022). The effect of flaxseed with or without anti-inflammatory diet in patients with rheumatoid arthritis, a randomized controlled trial. PMID: 34837524 Gelote proef van 12 weken bij 120 mensen met reumatoïde artritis, die lijnzaad (30 gram per dag) met of zonder ontstekingsremmend dieet kregen, of geroosterde tarwe. Lijnzaad verlaagde de ziekteactiviteit en de pijn, en kan volgens de auteurs een nuttige aanvullende behandeling zijn. bron
Verder lezen
Stress en laaggradige ontsteking: wat de bewijsketen wel en niet draagt
Hangt stress samen met laaggradige ontsteking? Wat bekend is over cortisol, afweer en CRP en waarom een bloedwaarde…
Lees → Ontsteking en inflammagingIs laaggradige ontsteking onzin? De samenhang is echt en de belofte eromheen niet
Is laaggradige ontsteking onzin? De samenhang met ouder worden is echt, maar er is geen grenswaarde, geen diagnose…
Lees → Ontsteking en inflammagingVisceraal vet en ontsteking: wat het getal op je weegschaal wel en niet zegt
Het getal voor visceraal vet op je weegschaal is een schatting. Lees wat het wel en niet zegt…
Lees →