{"id":8179,"date":"2026-09-14T14:41:08","date_gmt":"2026-09-14T14:41:08","guid":{"rendered":"https:\/\/celluviva.com\/?p=8179"},"modified":"2026-09-25T12:54:46","modified_gmt":"2026-09-25T12:54:46","slug":"vitamine-d-tekort","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/vitamine-d-tekort\/","title":{"rendered":"Vitamine D-tekort: de signalen en wat aanvullen oplevert"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<p>Dit artikel is educatief. Heb je persoonlijke gezondheidsklachten of overweeg je interventies: bespreek dit met je huisarts, di\u00ebtist of medisch specialist voor diagnose en behandeling. Celprisma geeft geen individueel medisch advies.<\/p>\n<\/blockquote>\n<div class=\"cv-box cv-box--summary\">\n<h3>Snelle samenvatting<\/h3>\n<ul>\n<li>Vitamine D-tekort betekent een te lage 25-hydroxyvitamine D-spiegel (25-OH-D), de statusmarker die in bloed wordt gemeten.<\/li>\n<li>Meer risico lopen ouderen, mensen met een donkere huidskleur, wie weinig buiten komt en zwangere vrouwen, en in de winter zo goed als iedereen.<\/li>\n<li>Vermoeidheid en spierzwakte kunnen passen bij een tekort, maar zijn te weinig specifiek om zelf op te diagnosticeren.<\/li>\n<li>Meten doe je met een 25-OH-D-bloedtest; bij een bevestigd tekort vul je aan volgens het advies van de Gezondheidsraad.<\/li>\n<li>Streefwaarden en doseringen komen uit Gezondheidsraad en Voedingscentrum, niet uit dit artikel. Een wondermiddel is vitamine D niet.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2>Wat is vitamine D en wat betekent een tekort?<\/h2>\n<p>Vitamine D is een in vet oplosbare stof die je huid aanmaakt onder invloed van zonlicht. De rest komt uit voeding en supplementen. Op je uitslag staat zelden het woord vitamine D maar meestal 25-OH-D, wat meteen de eerste verwarring oplevert. Wat een arts meet is niet die vitamine maar 25-hydroxyvitamine D (25-OH-D), de vorm in je bloed die geldt als de standaardmaat voor je status. Ligt die spiegel onder de streefwaarde die voor jou geldt, dan heet dat een tekort. Die streefwaarde verschilt per doelgroep en wordt vastgesteld door de Gezondheidsraad.<\/p>\n<p>In supplementen en verrijkte voeding kom je twee vormen tegen. Vitamine D2 heet ergocalciferol en is van plantaardige oorsprong. Vitamine D3 heet cholecalciferol en is de vorm die je huid zelf aanmaakt en die ook in dierlijke producten zit. Beide worden in lever en nieren omgezet naar diezelfde meetbare 25-OH-D-waarde. Welke vorm en dosering voor jou passend is, lees je in het advies van de Gezondheidsraad of het Voedingscentrum.<\/p>\n<p>Vitamine D speelt een rol bij de opname van calcium, bij de botstofwisseling, bij spierfunctie en bij de regulatie van je afweer. Dat brede werkingsgebied verklaart waarom een tekort met zoveel domeinen in verband wordt gebracht, van bot tot immuunsysteem. Het verklaart ook waarom overclaimen hier op de loer ligt: &ldquo;speelt een rol bij&rdquo; is iets anders dan &ldquo;voorkomt&rdquo; of &ldquo;geneest&rdquo;. Dat onderscheid is leidend: wat hier staat komt uit het onderzoek en niet van een etiket.<\/p>\n<h2>Wie loopt risico op een tekort?<\/h2>\n<p>Een aantal groepen loopt structureel meer risico op een te lage vitamine D-status.<\/p>\n<figure class=\"cv-visual\" id=\"fig-fable_001\"><picture><source media=\"(max-width: 780px)\" srcset=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_001-wie-loopt-risico-mobile.svg\"><img src=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_001-wie-loopt-risico.svg\" alt=\"Een route van uv-licht naar aanmaak in de huid met vier remmende stappen (leeftijd, huidpigment, bedekking, seizoen), en daaronder de vijf risicogroepen uit het artikel.\" width=\"860\" height=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/picture><figcaption>Vijf risicogroepen, grotendeels een route<\/figcaption><\/figure>\n<ul>\n<li><strong>Ouderen.<\/strong> De huid maakt met het ouder worden minder vitamine D aan bij dezelfde hoeveelheid zonlicht, terwijl ouderen gemiddeld ook minder vaak en minder lang buiten komen.<\/li>\n<li><strong>Mensen met een donkere huidskleur.<\/strong> Meer huidpigment (melanine) vertraagt de aanmaak van vitamine D onder zonlicht, waardoor meer zonlicht nodig is voor dezelfde hoeveelheid.<\/li>\n<li><strong>Mensen die weinig buiten komen of hun huid grotendeels bedekken.<\/strong> Minder blootstelling betekent minder aanmaak via de huid, ongeacht de reden: binnenwerk, kleding of een mobiliteitsbeperking.<\/li>\n<li><strong>Zwangere vrouwen.<\/strong> De behoefte aan vitamine D neemt tijdens de zwangerschap toe, mede voor de ontwikkeling van het kind.<\/li>\n<li><strong>Iedereen in de herfst en winter.<\/strong> In Nederland staat de zon dan te laag voor voldoende aanmaak, wat het risico voor de hele bevolking tijdelijk verhoogt.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Vier van die vijf groepen delen uiteindelijk \u00e9\u00e9n mechanisme: er bereikt te weinig uv-licht de huid, of de huid maakt er per straaltje minder van. Leeftijd, pigment, kleding en seizoen grijpen allemaal op diezelfde stap in. De winter legt daar een laag bovenop: dan valt de aanmaak voor iedereen tijdelijk zo goed als stil, los van je persoonlijke risicoprofiel. Deze indeling komt uit het publieke advies van het Voedingscentrum en de Gezondheidsraad.<\/p>\n<h2>Signalen en klachten bij een tekort<\/h2>\n<p>Bij veel mensen verloopt een tekort zonder duidelijke klachten. Zijn er wel signalen, dan worden aanhoudende vermoeidheid, spierzwakte en in ernstiger gevallen botpijn het vaakst genoemd. Geen van die signalen is specifiek, want vermoeidheid en spierzwakte kunnen net zo goed wijzen op tientallen andere oorzaken waarvan sommige een stuk belangrijker zijn dan een tekort aan \u00e9\u00e9n vitamine. Zelfdiagnose op klachten alleen is daarom onbetrouwbaar en de enige betrouwbare stap is een bloedtest die je 25-OH-D-waarde meet. Houden klachten aan, dan doe je dat in overleg met je huisarts.<\/p>\n<h2>Vitamine D uit zonlicht en voeding<\/h2>\n<p>Voor de meeste mensen in Nederland is zonlicht op onbedekte huid de belangrijkste natuurlijke bron, in het voor- en najaar. Via voeding krijg je doorgaans minder binnen, met vette vis, eieren en verrijkte margarine en halvarine als de genoemde bronnen. Toch is voeding alleen voor de meesten onvoldoende, zeker in de winter. Precies daarom adviseert de Gezondheidsraad voor bepaalde groepen een supplement, ook als iemand op het oog gezond eet. Eigen hoeveelheden voor zon of voeding geeft dit artikel bewust niet, omdat het antwoord op de vraag hoeveel zonlicht voldoende is afhangt van huidtype, jaargetijde en locatie. Dat laat zich niet in \u00e9\u00e9n vaste vuistregel vangen zonder een benoemde bron.<\/p>\n<figure class=\"cv-visual\" id=\"fig-fable_002\"><picture><source media=\"(max-width: 780px)\" srcset=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_002-zon-voeding-seizoen-mobile.svg\"><img src=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_002-zon-voeding-seizoen.svg\" alt=\"Schematische zonnestand voor voorjaar en zomer tegenover herfst en winter, met daaronder drie bronnen: zonlicht, voeding en supplement.\" width=\"860\" height=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/picture><figcaption>Waar je vitamine D vandaan haalt, verandert met het seizoen<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Wat vitamine D-suppletie wel en niet doet<\/h2>\n<p>Vitamine D-suppletie levert in de besproken studies op de meeste punten minder op dan vaak wordt verwacht. Een langdurig tekort wordt in verband gebracht met vier domeinen: bot, spierkracht, afweer en cardiometabole gezondheid. Wie het populaire verhaal volgt, rekent erop dat een tekort aanvullen vanzelf sterkere botten, minder infecties en een gezonder hart oplevert.<\/p>\n<figure class=\"cv-visual\" id=\"fig-fable_003\"><picture><source media=\"(max-width: 780px)\" srcset=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_003-wat-suppletie-wel-en-niet-doet-mobile.svg\"><img src=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_003-wat-suppletie-wel-en-niet-doet.svg\" alt=\"Bewijsladder met vier niveaus en vier domeinkaarten: afweer en infecties, cardiometabool bij diabetes type 2, bot en fractuurrisico, en spierkracht en valrisico, telkens met wat de bron toont en wat er niet uit volgt.\" width=\"860\" height=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/picture><figcaption>Wat suppletie wel en niet laat zien<\/figcaption><\/figure>\n<h3>Botgezondheid en fractuurrisico<\/h3>\n<p>Dat vitamine D op zichzelf je botten versterkt, is in de bronnen onder dit artikel niet aangetoond, ook al horen vitamine D en botten in het populaire verhaal bij elkaar zoals calcium en melk. Over bot is binnen dit artikel ook het meeste onderzoek beschikbaar, wat het verleidelijk maakt om bot als de sterkste kaart te spelen.<\/p>\n<figure class=\"cv-visual\" id=\"fig-fable_004\"><picture><source media=\"(max-width: 780px)\" srcset=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_004-botclaim-onder-de-loep-mobile.svg\"><img src=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_004-botclaim-onder-de-loep.svg\" alt=\"Twee bronnen: een systematic review over 37 trials en 43.397 vrouwen met minder bijwerkingen en lagere sterfte maar geen significante samenhang met botdichtheid of fractuurincidentie, en een RCT bij 120 vrouwen waarin alleen de combinatie met intervaltraining een gunstiger effect op botdichtheid liet zien.\" width=\"860\" height=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/picture><figcaption>De botclaim onder de loep<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wie vitamine D slikt voor zijn botten verwacht dat de botdichtheid meebeweegt en dat een breuk minder waarschijnlijk wordt. Precies die twee uitkomsten bewogen niet bij vrouwen met postmenopauzale osteoporose die al medicijnen tegen botafbraak kregen: voor botdichtheid en fractuurincidentie werd geen significante samenhang met vitamine D-suppletie gevonden. Wel hing suppletie samen met minder gastro-intestinale bijwerkingen en met een lagere sterfte. Dat komt uit de grootste beschikbare bron in dit artikel, een systematic review die 37 gerandomiseerde trials bundelt met in totaal 43.397 vrouwen die antiresorptieve therapie kregen (Migliorini et al., 2025).<\/p>\n<p>De vervolgvraag is dan of vitamine D samen met iets anders w\u00e9l iets doet. Een kleinere gerandomiseerde trial bij 120 vrouwen met osteoporose keek naar zestien weken intensieve intervaltraining, vitamine D-suppletie en de combinatie van beide (Alghadir et al., 2025). De groep die trainde \u00e9n vitamine D kreeg deed het beter, met een gunstiger effect op heup- en lumbale botdichtheid dan de andere groepen. Let op het woord &ldquo;combinatie&rdquo;: het abstract laat niet zien dat vitamine D all\u00e9\u00e9n, zonder training, de botdichtheid significant verbeterde ten opzichte van de controlegroep.<\/p>\n<div class=\"cv-box cv-box--insight\">\n<strong>Goed om te weten<\/strong><\/p>\n<p>Beide botstudies gingen over vrouwen bij wie osteoporose al was vastgesteld. In de grote review kregen ze ook al medicijnen tegen botafbraak. Slik je als gezonde volwassene vitamine D om je botten sterk te houden, dan geven deze bronnen dus geen direct antwoord, in geen van beide richtingen: ze laten niet zien dat het je botten versterkt en ook niet dat het voor jou niets doet.<\/p>\n<\/div>\n<h3>Spierkracht en valrisico<\/h3>\n<p>Dat vitamine D je steviger op je benen houdt, wordt vaak aangenomen, maar de besproken bronnen onderbouwen het niet. Voor veel ouderen is dat juist de reden om het te slikken. De twee trialregistraties in de bronnenlijst gaan over iets anders. NCT05174611 onderzoekt de kracht van de bovenbeenspier bij mensen die herstellen van een voorstekruisbandoperatie, telt zestig deelnemers en loopt nog tot 2029 (ClinicalTrials.gov, 2021). NCT00006196 is een afgerond onderzoek naar vitamine D, nagelplaatdikte en botdichtheid waarvan nooit resultaten zijn gepubliceerd (ClinicalTrials.gov, 2000). Geen van beide gaat over vallen bij ouderen. Wie hier &ldquo;vitamine D voorkomt vallen&rdquo; leest, loopt dus vooruit op wat deze registraties kunnen laten zien.<\/p>\n<h3>Immuunfunctie en infecties<\/h3>\n<p>Het onderzoek naar vitamine D en infecties is smal, ook al ligt vitamine D elk najaar als weerstandspil in de schappen. E\u00e9n gerandomiseerde trial onder 228 zorgmedewerkers onderzocht of vitamine D2-suppletie COVID-19-infecties kon voorkomen of verminderen (Wang et al., 2024). Het infectiepercentage verschilde niet significant tussen de vitamine D-groep en de controlegroep, 50,5% tegen 52,4%. Ook de ontstekingsmarkers verschilden na dertig dagen niet significant. Er was wel een numeriek verschil tussen deelnemers met een goede status en deelnemers met een tekort. Het gaat om \u00e9\u00e9n RCT die nog niet is gerepliceerd, in een smal en COVID-specifiek kader. Dat laat hooguit ruimte voor de gedachte dat vitamine D-status mogelijk samenhangt met je afweer. Om te stellen dat suppletie infecties voorkomt, is het te weinig.<\/p>\n<h3>Cardiometabole gezondheid<\/h3>\n<p>Bij bloedsuiker verschuift het beeld: hier bewegen voor het eerst harde markers mee. Een systematic review met meta-analyse keek bij mensen met diabetes type 2 naar het effect van vitamine D op nuchter bloedglucose, insulinegevoeligheid en ontsteking (Probosari et al., 2025). Na twaalf weken waren er significante verbeteringen in insulinespiegel, HOMA-B, hs-CRP en HbA1c. Na vierentwintig weken kwam daar HOMA-IR bij. De auteurs plaatsen zelf een kanttekening: de effecten zijn vaak bescheiden en nemen mogelijk af over tijd. Bovendien gaat het om een specifieke groep, mensen met diabetes type 2, en niet om een algemene &ldquo;vitamine D verbetert je bloedsuiker&rdquo; voor iedereen.<\/p>\n<p>Over hart- en vaatpreventie via vitamine D doet dit artikel geen uitspraak, omdat geen van zijn bronnen dat draagt. Het blijft hier een open vraag en geen onderbouwde claim.<\/p>\n<div class=\"cv-box cv-box--insight\">\n<strong>Goed om te weten<\/strong><\/p>\n<p>Een marker verhogen en een uitkomst verbeteren zijn twee verschillende dingen. Dat suppletie je 25-OH-D-waarde omhoog tilt staat vast. Of dat ook vertaalt naar minder ziekte of een langer leven is een aparte vraag met een veel voorzichtiger antwoord. Op supplementpagina&#8217;s ontbreekt juist die tweede vraag stelselmatig.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Vitamine D en psychische klachten<\/h2>\n<p>Vitamine D wordt ook onderzocht in relatie tot stemming en psychische klachten. Dat onderwerp werk ik hier bewust niet uit, om overlap te voorkomen. Meer over de relatie tussen vitamine D en stemming lees je in het aparte artikel <a href=\"\/nl\/vitamine-d-tekort-psychische-klachten\/\">Vitamine D-tekort en psychische klachten<\/a>.<\/p>\n<h2>Hoe laat je vitamine D meten?<\/h2>\n<p>Een 25-OH-D-bloedtest is de standaardmanier om je status vast te stellen, via de huisarts of via een particuliere aanbieder. De uitslag komt in nmol\/L of ng\/mL, met streefwaarden die per doelgroep verschillen. Die streefwaarden vult dit artikel bewust niet zelf in, want ze horen rechtstreeks uit het actuele advies van de Gezondheidsraad te komen.<\/p>\n<p>Testen is te overwegen als je tot een risicogroep hoort, aanhoudende klachten hebt die bij een tekort kunnen passen of na een periode van suppletie wilt weten of je streefwaarde is bereikt. Vitamine D wordt vaak als losse marker aangeboden of als onderdeel van een breed bloedtestpakket bij een particuliere aanbieder. Hoe je zo&rsquo;n breed pakket weegt en waar je op let bij het kiezen van een aanbieder komt aan bod in het artikel over de volledige bloedtest (zie &ldquo;Zie ook&rdquo;). Kies gericht, want voor een losse vitamine D-vraag is een gerichte test meestal een logischer keuze dan een breed panel.<\/p>\n<h2>Hoe vul je een tekort aan?<\/h2>\n<p>Bij een vastgesteld tekort is suppletie de gangbare aanpak, in de doseringen die het Voedingscentrum en de Gezondheidsraad adviseren voor jouw leeftijdsgroep en risicoprofiel. Voor sommige groepen geldt dat het hele jaar door, voor andere alleen in herfst en winter. Welke situatie op jou van toepassing is, lees je in diezelfde bron.<\/p>\n<figure class=\"cv-visual\" id=\"fig-fable_005\"><picture><source media=\"(max-width: 780px)\" srcset=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_005-meten-en-aanvullen-mobile.svg\"><img src=\"\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vitamine-d-tekort-FABLE_005-meten-en-aanvullen.svg\" alt=\"Drie stappen als route. Stap een: meet als er een reden is, zoals een risicoprofiel, aanhoudende klachten of controle na een periode van suppletie, met een 25-OH-D-bloedtest via de huisarts of een particuliere aanbieder. Stap twee: lees de uitslag met de juiste bron; de uitslag komt in nmol per liter of nanogram per milliliter en de streefwaarde verschilt per doelgroep en komt uit het advies van de Gezondheidsraad. Stap drie: vul een bevestigd tekort aan volgens de doseringen van Gezondheidsraad en Voedingscentrum; bij twijfel, een fors tekort, gebruik samen met calcium of een botaandoening loopt de route via de huisarts. Onderaan een kanttekening: waar het getal vandaan komt, en waarom dit artikel geen los getal noemt.\" width=\"860\" height=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/picture><figcaption>Meten en aanvullen, in drie nuchtere stappen<\/figcaption><\/figure>\n<p>Een eigen dosisadvies geeft dit stuk bewust niet, dus neem het over zoals de Gezondheidsraad het formuleert. Overleg bij twijfel of bij een fors tekort met je huisarts in plaats van zelf te doseren, zeker bij gecombineerd gebruik met calcium of bij een bestaande botaandoening. De trials in dit artikel gebruikten suppletie als interventie en laten zien dat suppletie je 25-OH-D-status kan verhogen. Een vervanging voor het Nederlandse doseringsadvies zijn ze niet.<\/p>\n<div class=\"cv-box cv-box--practical\">\n<strong>Wat je zelf kunt doen<\/strong><\/p>\n<p>Test pas als er een reden is, zoals een risicoprofiel of aanhoudende klachten. Vul een bevestigd tekort aan volgens het advies van de Gezondheidsraad, niet op eigen houtje en niet op zelfgekozen megadoses. Verwacht van een supplement geen wondermiddel: het herstelt een tekort en meer belofte dragen de bronnen hier niet. Bespreek een fors tekort, of gecombineerd gebruik met calcium, met je huisarts.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Wat we weten en wat we nog niet weten<\/h2>\n<p>Twee dingen zijn redelijk goed onderbouwd. Bij vrouwen met postmenopauzale osteoporose kan vitamine D-suppletie samenhangen met minder bijwerkingen en een lagere sterfte. Bij mensen met diabetes type 2 hangt het binnen dat specifieke kader samen met betere glykemische markers. Verder gaat de zekerheid niet.<\/p>\n<p>Minstens zo belangrijk is wat ontbreekt. Dat vitamine D op zichzelf de botdichtheid of het fractuurrisico verbetert bij een algemene bevolking, is niet aangetoond. Dat het spierkracht of valrisico bij ouderen aantoonbaar verlaagt evenmin, want de twee registraties in de bronnenlijst gaan over een andere groep mensen. Ook dat het infecties voorkomt of hart- en vaatziekten afwendt, blijft onbewezen.<\/p>\n<h2>Wat ik hieruit meeneem<\/h2>\n<p>Het eerste is dat het bewijs juist tegenviel bij de botclaim, die geldt als het sterkste argument voor vitamine D. Een botvoordeel kwam alleen boven in combinatie met intensieve intervaltraining. Wie bot als h\u00e9t argument gebruikt, leunt op een zwakkere kaart dan hij denkt.<\/p>\n<p>Het tweede wordt pas zichtbaar bij een hercontrole. Heeft je 25-OH-D-waarde na een periode van slikken de streefwaarde bereikt, dan is het tekort aangevuld. Had je klachten als vermoeidheid of spierzwakte, dan zegt die uitslag niet of ze uit het tekort voortkwamen, want ze konden vanaf het begin ook een andere oorzaak hebben.<\/p>\n<p>Het derde zijn de gaten. Spierkracht en valrisico staan hier als &lsquo;open vraag&rsquo; en niet als vastgesteld, want een passende studie ontbreekt in de bronnenlijst. Hart- en vaatpreventie laat ik helemaal open. Dat gat benoemen hoort er net zo goed bij als de zekerheden opsommen.<\/p>\n<p>Daaruit volgt een eenvoudige volgorde: meet als er een reden voor is, vul een bevestigd tekort aan volgens de Gezondheidsraad en verwacht een correctie van een tekort, geen wonder. Die volgorde is minder spannend dan de grote belofte, maar ze past bij wat de bronnen dragen.<\/p>\n<h2>Wanneer naar je huisarts?<\/h2>\n<p>Neem contact op met je huisarts:<\/p>\n<ul>\n<li>Bij aanhoudende vermoeidheid of spierzwakte. Die klachten kunnen bij een tekort passen, maar ze passen bij veel meer en zijn te weinig specifiek om zelf op te diagnosticeren.<\/li>\n<li>Als je tot een risicogroep hoort: ouderen, mensen met een donkere huidskleur, wie weinig buiten komt en zwangere vrouwen. Bespreek dan met je huisarts of meten zinvol is.<\/li>\n<li>Bij een bevestigd tekort. Aanvullen gebeurt volgens het advies van de Gezondheidsraad, met een dosering die afhangt van je uitgangswaarde.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Botpijn, spierzwakte of vallen bij ouderen horen sneller beoordeeld te worden dan met een zelftest.<\/p>\n<hr \/>\n<div class=\"evtable\">\n<h2>Bewijsoverzicht<\/h2>\n<div class=\"tw\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Bewering<\/th>\n<th>Bewijsniveau<\/th>\n<th>Bronnen<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Vitamine D-suppletie bij postmenopauzale osteoporose (onder antiresorptieve therapie) hangt samen met minder gastro-intestinale bijwerkingen en lagere sterfte<\/td>\n<td class=\"ev\"><span class=\"ev-redelijk\">Redelijk<\/span><\/td>\n<td class=\"src\">Migliorini et al., 2025<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Een direct, op zichzelf staand effect van vitamine D op botdichtheid of fractuurrisico bij een algemene bevolking<\/td>\n<td class=\"ev\"><em>geen label<\/em><\/td>\n<td class=\"src\">Niet aangetoond &#8211; Migliorini et al., 2025; Alghadir et al., 2025<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>De combinatie van intensieve intervaltraining (HIIT) en vitamine D verbeterde de botdichtheid van heup en lumbale wervelkolom meer dan training alleen, vitamine D alleen of geen interventie; een voordeel van vitamine D alleen is niet aangetoond<\/td>\n<td class=\"ev\"><span class=\"ev-redelijk\">Redelijk<\/span><\/td>\n<td class=\"src\">Alghadir et al., 2025. Gerandomiseerde trial met vier groepen, 120 vrouwen met osteoporose, zestien weken<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Vitamine D-status en spierkracht of valrisico bij ouderen<\/td>\n<td class=\"ev\"><em>geen label<\/em><\/td>\n<td class=\"src\">Open vraag (de twee registraties gaan over een andere groep mensen) &#8211; NCT00006196; NCT05174611<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Vitamine D-status en immuunfunctie\/infectie in een COVID-19-context<\/td>\n<td class=\"ev\"><span class=\"ev-redelijk\">Redelijk (smal kader)<\/span><\/td>\n<td class=\"src\">Wang et al., 2024<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Vitamine D-suppletie en glykemische markers bij diabetes type 2<\/td>\n<td class=\"ev\"><span class=\"ev-redelijk\">Redelijk<\/span><\/td>\n<td class=\"src\">Probosari et al., 2025<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Vitamine D en cardiovasculaire preventie<\/td>\n<td class=\"ev\"><em>geen label<\/em><\/td>\n<td class=\"src\">Open vraag (geen geldige bron) &#8211; bronvermelding ontbreekt in bronbestand<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Numerieke streefwaarden voor 25-OH-D en doseringsadvies<\/td>\n<td class=\"ev\"><em>geen label<\/em><\/td>\n<td class=\"src\">Institutionele richtlijn (niet in kennisbank) &#8211; Gezondheidsraad \/ Voedingscentrum \/ RIVM<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2>Zie ook<\/h2>\n<ul>\n<li><a href=\"\/nl\/vitamine-d-tekort-psychische-klachten\/\">Vitamine D-tekort en psychische klachten<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/nl\/volledige-bloedtest\/\">Volledige bloedtest particulier laten doen<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/nl\/crp-verhoogd\/\">CRP verhoogd: wat betekent het?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/nl\/biologische-leeftijd-phenoage\/\">Biologische leeftijd: wat PhenoAge, GrimAge en telomeren echt meten<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wat een te lage 25-OH-vitamine D betekent, welke signalen er wel en niet bij horen, en wat suppletie volgens het onderzoek oplevert.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_fable_quick_answer":"Een vitamine D-tekort herken je niet aan je klachten maar aan een te lage 25-OH-D-waarde in je bloed. Vermoeidheid en spierzwakte kunnen erbij passen, maar evengoed tientallen andere oorzaken hebben. Je huid maakt vitamine D aan onder zonlicht, waardoor ouderen, mensen met een donkere huid, wie weinig buiten komt en in de winter vrijwel iedereen meer risico lopen. Bij zwangere vrouwen zit het risico juist in een grotere behoefte. Een supplement volgens het advies van de Gezondheidsraad corrigeert een bevestigd tekort, terwijl niet is aangetoond dat het op zichzelf ziekte voorkomt.","_fable_evidence_tier":"","_fable_faq":"[{\"q\": \"Wat is een vitamine D-tekort precies?\", \"a\": \"Van een tekort spreek je als je 25-hydroxyvitamine D-waarde, op je uitslag afgekort tot 25-OH-D, onder de streefwaarde ligt die voor jou geldt. Een arts meet niet de vitamine zelf maar deze vorm in je bloed, die geldt als standaardmaat voor je status. Die streefwaarde verschilt per doelgroep en wordt vastgesteld door de Gezondheidsraad, dus neem hem daar over en niet uit een tabel op internet.\"}, {\"q\": \"Waaraan merk je een vitamine D-tekort?\", \"a\": \"Bij veel mensen aan niets. Zijn er wel signalen, dan worden aanhoudende vermoeidheid, spierzwakte en in ernstiger gevallen botpijn het vaakst genoemd. Omdat die klachten ook veel andere oorzaken kunnen hebben, zegt alleen een 25-OH-D-bloedtest of het echt om een tekort gaat.\"}, {\"q\": \"Maakt vitamine D mijn botten sterker?\", \"a\": \"Op zichzelf blijkt dat niet uit de besproken studies. De grootste bron in dit artikel, een systematic review over 37 gerandomiseerde trials met 43.397 vrouwen die al medicijnen tegen botafbraak kregen, vond geen significant effect op botdichtheid of fractuurrisico. Daar stonden minder maag-darmbijwerkingen en een lagere sterfte tegenover. In combinatie met intensieve intervaltraining kwam er in een kleinere trial wel een gunstiger effect op de botdichtheid uit.\"}, {\"q\": \"Helpt vitamine D tegen infecties of vallen?\", \"a\": \"Dat blijkt niet uit de studies die hier besproken worden. E\u00e9n trial onder 228 zorgmedewerkers vond geen significant verschil in infectiepercentage tussen de vitamine D-groep en de controlegroep. Voor spierkracht en valrisico bij ouderen staat er zelfs geen passende studie in de bronnenlijst: de twee registraties daarin gaan over een andere groep mensen. Beide punten staan hier als open vraag en niet als vastgesteld.\"}, {\"q\": \"Wanneer laat ik mijn vitamine D meten?\", \"a\": \"Als je tot een risicogroep hoort, aanhoudende klachten hebt die bij een tekort kunnen passen, of na een periode van suppletie wilt weten of je streefwaarde is bereikt. Risicogroepen zijn ouderen, mensen met een donkere huidskleur, mensen die weinig buiten komen of hun huid bedekken, zwangere vrouwen en in herfst en winter feitelijk iedereen in Nederland. Voor een losse vitamine D-vraag is een gerichte test meestal logischer dan een breed panel.\"}]","_fable_sources":"[{\"id\": \"b1\", \"text\": \"Migliorini F, Maffulli N, Colarossi G, Filippelli A, Memminger M, Conti V. (2025). Vitamin D and calcium supplementation in women undergoing pharmacological management for postmenopausal osteoporosis: a level I of evidence systematic review. PMID: 40087804. Evidence: Systematic_Review. (Gecorrigeerd citeren: significant minder GI-bijwerkingen en lagere mortaliteit; GEEN significant effect op BMD of fractuurincidentie.)\", \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s40001-025-02412-x\"}, {\"id\": \"b2\", \"text\": \"Alghadir AH, Gabr SA, Iqbal A. (2025). Concurrent effects of high-intensity interval training and vitamin D supplementation on bone metabolism among women diagnosed with osteoporosis: a randomized controlled trial. PMID: 40259289. Evidence: RCT. (Gecorrigeerd citeren: botdichtheidsvoordeel alleen aangetoond in de gecombineerde HIIT+vitamine-D-arm, niet vitamine D ge\u00efsoleerd.)\", \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12891-025-08275-x\"}, {\"id\": \"b3\", \"text\": \"Wang H, Tao L, Cui L, et al. (2024). Randomized trial of influence of vitamin D on the prevention and improvement of symptomatic COVID-19. PMID: 39227626. Evidence: RCT\", \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-024-66267-8\"}, {\"id\": \"b4\", \"text\": \"Probosari E, Subagio HW, Heri-Nugroho, Rachmawati B, Muis SF, Tjandra KC, Adiningsih D, Winarni TI. (2025). The Impact of Vitamin D Supplementation on Fasting Plasma Glucose, Insulin Sensitivity, and Inflammation in Type 2 Diabetes Mellitus: A Systematic Review and Meta-Analysis. PMID: 40806075. Evidence: Systematic_Review\/Meta-Analysis\", \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.3390\/nu17152489\"}, {\"id\": \"b5\", \"text\": \"ClinicalTrials.gov NCT00006196 (2000). The Relationship Between Vitamin D, Fingernail Thickness and Bone Density. Evidence: registered trial. [Status afgerond, geen gepubliceerde resultaten. Onderwerp is botdichtheid en nagelplaatdikte, niet spierkracht of valrisico.]\", \"url\": \"\"}, {\"id\": \"b6\", \"text\": \"ClinicalTrials.gov NCT05174611 (2021). Vitamin D as an Intervention for Improving Quadricep Muscle Strength in Patients After Anterior Cruciate Ligament Reconstruction. Evidence: registered trial. [Status werving, geplande afronding 2029, geen gepubliceerde resultaten. Populatie is herstel na een voorstekruisbandoperatie, niet ouderen.]\", \"url\": \"\"}]","_fable_reviewed":"","_fable_area":"","_fable_hub_category":"","_fable_content":"","footnotes":""},"categories":[81],"tags":[],"class_list":["post-8179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-biomarkers"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8179"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8325,"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8179\/revisions\/8325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/celprisma.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}