Lage bloeddruk: wanneer is je bloeddruk te laag, en is dat erg?
Een lage bloeddruk is meestal niet erg. Je bloeddruk is pas te laag als je er last van krijgt. Voor de meeste mensen is dat bij een bovendruk onder de 90 of een onderdruk onder de 60. Veel mensen hebben van zichzelf een lage bloeddruk en merken er niets van. Word je wel duizelig of licht in je hoofd als je opstaat, dan kun je daar zelf veel aan doen: rustig opstaan, genoeg drinken en je beenspieren even aan het werk zetten.
Dit artikel is educatief en geen persoonlijk medisch advies. Bespreek je uitslag en je behandeling met je huisarts.
Je staat op van de bank en heel even wordt het zwart voor je ogen. Of de assistente bij de huisarts meet 100/60 en je vraagt je af of dat niet erg aan de lage kant is. Wanneer is een lage bloeddruk echt te laag en wanneer moet je er iets mee?
Wanneer is je bloeddruk te laag?
Je bloeddruk is te laag als je er last van krijgt1. Er is dus geen vast getal waaronder het voor iedereen misgaat. Voor de meeste mensen begint die last bij een bovendruk lager dan 90 of een onderdruk lager dan 601. De bovendruk is de druk in je bloedvaten op het moment dat je hart samenknijpt, de onderdruk de druk als je hart weer ontspant2. Bij de meeste mensen ligt de bovendruk tussen 100 en 140 en de onderdruk tussen 60 en 901.
Hoe laag te laag is, verschilt per persoon. Sommige mensen hebben van zichzelf een bloeddruk van 90/60 en hebben nergens last van. Anderen worden al duizelig als hun bovendruk onder de 110 zakt, bijvoorbeeld bij het opstaan, en dat gebeurt vooral bij mensen die ouder zijn dan 75 jaar1. Wat bij jouw leeftijd gewoon is, lees je in normale bloeddruk per leeftijd.
Lage waarden op de meter komen ook gewoon veel voor. Toen 254 Ieren, werknemers van een bank of hun partners, een etmaal lang een bloeddrukmeter droegen, mat die bij bijna de helft van hen momenten met een lage bloeddruk3. Dat waren vaker vrouwen en vaker slanke mensen. Zo’n lage waarde op de meter is nog geen te lage bloeddruk.
Wat merk je van een lage bloeddruk?
Meestal merk je niets van een lage bloeddruk1. Krijg je wel klachten, dan zijn het vaak deze:
- je duizelig voelen of een licht gevoel in je hoofd hebben;
- zwarte vlekken voor je ogen of wazig zien;
- moe zijn;
- misselijk zijn of zweten;
- bij ouderen: wankel lopen en vaak vallen.
Die klachten heb je meestal niet als je ligt, wel als je rechtop gaat zitten of opstaat1. Dat komt door de zwaartekracht:
- De zakking: als je opstaat, zakt een deel van je bloed naar je benen en je buik. Er stroomt even minder bloed terug naar je hart en de druk in je bloedvaten daalt.
- De reactie: je lichaam merkt dat meteen. Je hart gaat sneller kloppen en je bloedvaten knijpen samen, zodat de druk weer oploopt.
- Het gat: komt die reactie te traag op gang of is ze niet sterk genoeg, dan krijgen je hersenen even te weinig bloed. Dat voel je als duizeligheid, een licht hoofd of zwart voor je ogen.
Hoe snel je hart hoort te kloppen als je rustig zit, lees je in hartslag in rust.
Waarom word je duizelig als je opstaat?
Je wordt duizelig als je bloeddruk bij het opstaan zakt en je lichaam dat niet snel genoeg bijtrekt. Meet een arts bij het opstaan een flinke daling, dan heet dat orthostatische hypotensie, wat letterlijk “lage bloeddruk door het rechtop staan” betekent. Artsen spreken ervan als je bovendruk bij het opstaan minstens 20 daalt of je onderdruk minstens 104.
Bij ouderen komt het veel voor. Van de thuiswonende mensen boven de 60 had ongeveer een op de vijf zo’n daling. In verpleeghuizen en andere langdurige zorg was dat bijna een op de vier4. Ook ziektes als diabetes en de ziekte van Parkinson kunnen erachter zitten, net als sommige medicijnen, zoals slaappillen of medicijnen tegen plasproblemen1.
Waar komt een lage bloeddruk door?
Soms zit er iets achter een lage bloeddruk die er de hele dag is. Thuisarts noemt deze oorzaken1:
- Medicijnen: plaspillen of andere medicijnen die de bloeddruk verlagen.
- Je hart: hartfalen of een ritmestoornis, zoals boezemfibrilleren.
- Zwangerschap.
- Eten: na de maaltijd, vooral bij ouderen.
- Bloedverlies: veel bloed verliezen, bijvoorbeeld bij heftige menstruaties.
Die daling na het eten komt bij ouderen vaker voor dan je misschien denkt. In dertien studies met samen ruim 3.000 ouderen kwam het voor bij ongeveer een derde van de thuiswonende ouderen. In verpleeghuizen en op geriatrische afdelingen in het ziekenhuis was dat nog vaker5. Over bloedverlies en je Hb-waarde lees je meer bij bloedarmoede.
In gelote studies waarin een medicijn werd vergeleken met een nepmiddel, zakte de bloeddruk bij het opstaan vooral vaker bij bètablokkers en bij een oudere groep middelen tegen depressie, de tricyclische antidepressiva6.
Wat kun je zelf doen bij een lage bloeddruk?
Heb je geen klachten, dan hoef je er meestal niets aan te doen: deze bloeddruk is normaal voor jou1. Heb je wel last, dan kunnen deze adviezen van Thuisarts helpen1.
Waarom het werkt: je hart en je bloedvaten krijgen zo de tijd om de druk op peil te brengen voordat je op je benen staat.
Zo doe je het: lig je, ga dan eerst zitten en wacht even voordat je gaat staan. Sta extra rustig op als je het heel warm hebt, bijvoorbeeld na een warm bad of in de sauna.
Waarom het werkt: heb je te weinig vocht in je lichaam, dan zit er ook minder vocht in je bloedvaten en zakt de druk sneller.
Zo doe je het: drink ongeveer 1,5 liter per dag.
Waarom het werkt: spieren die aanspannen knijpen de aders in je benen samen, zodat het bloed terugstroomt naar je hart.
Zo doe je het: heb je vooral een licht gevoel in je hoofd als je opstaat, dan kan het helpen om een paar keer op je tenen te gaan staan of stapbewegingen te maken. Heb je het als je een tijdje stilstaat, zet dan het ene been voor het andere en duw je benen tegen elkaar aan. Je bloeddruk wordt dan hoger.
Waarom het werkt: door alcohol kan je bloeddruk lager worden, vooral als je gaat staan.
Zo doe je het: drink geen alcohol.
Waarom het werkt: na een grote maaltijd gaat er veel bloed naar je maag en darmen.
Zo doe je het: heb je vooral last na het eten, eet dan niet te veel ineens en spreid je maaltijden over de dag.
Wanneer is een lage bloeddruk wel een probleem?
Zolang je er geen of weinig klachten van hebt, is een lage bloeddruk meestal niet erg1. Het wordt een probleem als je er veel last van hebt: als je heel wankel loopt en vaker valt. Bij een val kun je je heup breken of op je hoofd terechtkomen1.
Wat hierna komt, gaat alleen over een bloeddruk die bij het opstaan flink zakt. Ouderen met zo’n daling vallen vaker. Dat bleek uit vijftig studies met samen ruim 49.000 mensen met een gemiddelde leeftijd van 65 jaar of meer7. Bij volwassenen van alle leeftijden met zo’n daling kwamen hartfalen, een beroerte en een ziekte van de kransslagaders in de jaren daarna vaker voor. Ook overleden ze vaker. Dat laatste verband was het duidelijkst onder de 65 jaar; bij ouderen was het kleiner en niet zeker8. Bij sterfte door alle oorzaken samen loopt een deel van het verband mogelijk via bekende risicofactoren voor hart en vaten9. Ouderen met de daling scoorden gemiddeld ook iets lager op een korte test van geheugen en denken10.
Zulk onderzoek laat zien dat twee dingen samen voorkomen. Of het een het ander veroorzaakt, blijkt daar niet uit.
Bel direct 112, de huisarts of de huisartsen-spoedpost in deze situaties2:
- Je hebt pijn op je borst.
- Je hebt opeens veel pijn tussen je schouders.
- Je bent erg benauwd.
- Je hebt een verlamde arm of een verlamd been, een scheve mond of je kunt opeens niet goed meer praten.
Bel direct de huisarts of de huisartsen-spoedpost als je 1 of meer van deze dingen hebt1:
- Je verliest veel bloed.
- Je hebt zwarte poep. Dat kan betekenen dat je darm van binnen bloedt.
- Je blijft langer dan 3 dagen overgeven of diarree houden.
Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je flauw bent gevallen en 1 van deze dingen hieronder had11:
- Je had pijn op de borst of hartkloppingen vlak voordat je flauwviel.
- Je lag en viel toen flauw.
- Je viel flauw toen je aan het sporten was.
Wanneer naar je huisarts?
Bel je huisarts voor een afspraak in deze situaties1:
- Je bent steeds erg duizelig en de adviezen helpen niet genoeg.
- Je valt.
- Je loopt heel wankel.
- Je hebt een lage bloeddruk en gebruikt medicijnen die de bloeddruk lager maken. Bijvoorbeeld plaspillen, bloeddruk-verlagers of medicijnen bij depressie, psychose of plasproblemen.
Bel op werkdagen of maak een afspraak met je huisarts in 1 van deze situaties11:
- Je bent flauwgevallen en je voelde het helemaal niet aankomen.
- Je valt vaker opeens flauw.
Stop niet op eigen initiatief met een medicijn dat je voorgeschreven hebt gekregen. Verander je medicijnen niet zelf. Praat erover met je huisarts1.
Wat je hieruit kunt meenemen
Een lage bloeddruk klinkt zorgelijk, maar voor de meeste mensen is het gewoon hun eigen bloeddruk. Zolang je je goed voelt, hoef je er niets mee. Word je duizelig als je opstaat, geef je lichaam dan de tijd: eerst zitten, dan staan, je benen even laten werken en genoeg drinken. Val je, of gebruik je medicijnen die je bloeddruk verlagen, maak dan een afspraak met je huisarts. Meer over je bloeddruk vind je op de pagina hart en bloeddruk.
Veelgestelde vragen
Is een bloeddruk van 100/60 te laag?
Word je moe van een lage bloeddruk?
Helpen extra zout of steunkousen?
Hoe wordt vastgesteld dat je bloeddruk bij het opstaan zakt?
Is een lage bloeddruk juist goed voor je hart?
Bewijsoverzicht
Het label zegt hoe sterk het onderzoek achter een uitspraak is, niet hoe goed iets bij jou werkt.
| Bewering | Bewijsniveau | Wat het bewijs wel zegt | Wat het niet zegt | Bron |
|---|---|---|---|---|
| Een flinke bloeddrukdaling bij het opstaan komt veel voor bij ouderen | Beperkt | Ongeveer een op de vijf thuiswonende 60-plussers en bijna een op de vier ouderen in de langdurige zorg had zo’n daling | Hoeveel van hen er klachten van hadden. De studies maten de daling op heel verschillende manieren | 4 |
| Een bloeddrukdaling na het eten komt veel voor bij ouderen | Beperkt | In dertien studies kwam het voor bij ongeveer een derde van de thuiswonende ouderen, in de zorg vaker | Wat dat voor jou betekent: de studies gebruikten verschillende grenzen en meetmethoden | 5 |
| Sommige medicijnen geven vaker een bloeddrukdaling bij het opstaan | Redelijk | In gelote studies gaven vooral bètablokkers en tricyclische antidepressiva vaker zo’n daling dan een nepmiddel | Of jij het krijgt. Veel van deze studies sloten ouderen uit, bij wie het effect groter kan zijn | 6 |
| Ouderen met een bloeddrukdaling bij het opstaan vallen vaker | Beperkt | In vijftig studies bij ouderen ging de daling samen met meer valpartijen, ongeacht hoe de daling gemeten werd | Dat de daling de val veroorzaakt of dat behandelen vallen voorkomt | 7 |
| Een bloeddrukdaling bij het opstaan hangt samen met meer sterfte en hart- en vaatziekten | Beperkt | Mensen met de daling overleden vaker en kregen vaker hartfalen, een beroerte of een kransslagaderziekte | Of de daling zelf de oorzaak is. Bij ouderen was het verband met sterfte kleiner en niet zeker. Bij sterfte door alle oorzaken samen loopt een deel van het verband mogelijk via andere risicofactoren (Xin) | 8, 9 |
| Een bloeddrukdaling bij het opstaan hangt samen met iets slechter geheugen en denken bij ouderen | Beperkt | Ouderen met de daling scoorden gemiddeld iets lager op een korte geheugentest | Of de daling geheugenproblemen veroorzaakt; bijna de helft van de studies vond geen verband | 10 |
Zie ook
Bronnen
- Thuisarts (2026c). Ik heb een lage bloeddruk. Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 28-07-2026. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap over lage bloeddruk, die pas te laag is als er klachten zijn, voor de meeste mensen bij een bovendruk onder 90 of een onderdruk onder 60. Het beschrijft klachten zoals duizeligheid bij het opstaan, oorzaken zoals medicijnen en uitdroging, en adviezen zoals genoeg drinken, rustig opstaan en geen extra zout nemen. bron
- Thuisarts (2026a). Mijn bloeddruk is te hoog. Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 08-07-2026. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap over hoge bloeddruk: wat boven- en onderdruk zijn, dat een bovendruk van 140 of hoger als hoog geldt en boven de 70 jaar vaak 150 of hoger, en hoe de bloeddruk wordt gemeten. Het beschrijft dat hoge bloeddruk het risico op hart- en vaatziekten vergroot, hoe gezond leven de bloeddruk kan verlagen en wanneer medicijnen aan de orde komen. bron
- Owens PE, Lyons SP, O'Brien ET (2000). Arterial hypotension: prevalence of low blood pressure in the general population using ambulatory blood pressure monitoring. Journal of Human Hypertension. PMID: 10805049 [Cohortstudie] Een onderzoek bij 254 volwassenen in Ierland, vooral werknemers van een grote bank en hun partners, die 24 uur lang een bloeddrukmeter droegen. Bij 49% kwamen momenten met een lage bloeddruk voor, vaker bij vrouwen en slanke mensen, en dat ging samen met een gunstig risicoprofiel voor hart en bloedvaten. bron
- Saedon NI, Pin Tan M, Frith J (2020). The Prevalence of Orthostatic Hypotension: A Systematic Review and Meta-Analysis. The Journals of Gerontology. Series A, Biological Sciences and Medical Sciences. PMID: 30169579 [Meta-analyse] Een analyse van onderzoeken bij mensen ouder dan 60 jaar, thuiswonend of in langdurige zorg, naar hoe vaak orthostatische hypotensie voorkomt, een bloeddrukdaling bij het opstaan. Ongeveer één op de vijf thuiswonende ouderen en bijna één op de vier ouderen in langdurige zorg had dit, al verschilden de meetmethoden sterk. bron
- Huang L, Li S, Xie X et al. (2024). Prevalence of postprandial hypotension in older adults: a systematic review and meta-analysis. Age and Ageing. PMID: 38411408 [Meta-analyse] Een overzicht van 13 onderzoeken met 3021 ouderen naar een bloeddrukdaling na het eten (postprandiale hypotensie). Ongeveer 40% van de ouderen had dit, thuis, in langdurige zorg en op de geriatrische afdeling, al verschilden de onderzoeken sterk in hoe ze het vaststelden. bron
- Bhanu C, Nimmons D, Petersen I et al. (2021). Drug-induced orthostatic hypotension: A systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. PLOS Medicine. PMID: 34752479 [Meta-analyse] Een analyse van 69 gerandomiseerde onderzoeken met 27.079 volwassenen naar medicijnen die een bloeddrukdaling bij het opstaan kunnen geven. Bètablokkers en tricyclische antidepressiva gaven dit vaker dan een placebo, net als in mindere mate onder meer alfablokkers en antipsychotica, terwijl vaatverwijders zoals ACE-remmers en calciumantagonisten geen duidelijk verschil lieten zien. bron
- Mol A, Bui Hoang PTS, Sharmin S et al. (2019). Orthostatic Hypotension and Falls in Older Adults: A Systematic Review and Meta-analysis. Journal of the American Medical Directors Association. PMID: 30583909 [Meta-analyse] Een overzicht van 63 onderzoeken met 51.800 ouderen naar het verband tussen orthostatische hypotensie, een bloeddrukdaling bij het opstaan, en vallen. Ouderen met die bloeddrukdaling vielen vaker, ongeacht de opzet en de kwaliteit van de onderzoeken. bron
- Ricci F, Fedorowski A, Radico F et al. (2015). Cardiovascular morbidity and mortality related to orthostatic hypotension: a meta-analysis of prospective observational studies. European Heart Journal. PMID: 25852216 [Meta-analyse] Een analyse van 13 langlopende onderzoeken met samen 121.913 mensen naar orthostatische hypotensie, een bloeddrukdaling bij het opstaan. Die daling hing samen met een grotere kans op overlijden, ziekte van de kransslagaders, hartfalen en een beroerte. bron
- Xin W, Lin Z, Mi S (2014). Orthostatic hypotension and mortality risk: a meta-analysis of cohort studies. Heart. PMID: 23878177 [Meta-analyse] Een analyse van negen langlopende onderzoeken met samen 56.125 mensen naar orthostatische hypotensie, een bloeddrukdaling bij het opstaan. Die daling hing samen met een grotere kans om te overlijden, deels via bekende risicofactoren, en of het een oorzaak is, is nog niet duidelijk. bron
- Iseli R, Nguyen VTV, Sharmin S et al. (2019). Orthostatic hypotension and cognition in older adults: A systematic review and meta-analysis. Experimental Gerontology. PMID: 30825549 [Meta-analyse] Een overzicht van 32 onderzoeken met 28.980 ouderen naar orthostatische hypotensie, een bloeddrukdaling bij het opstaan, en het denkvermogen. De bloeddrukdaling hing samen met iets lagere scores op een geheugentest en een grotere kans op achteruitgang van het denkvermogen, maar of het een oorzaak is, is nog onduidelijk. bron
- Thuisarts (2026e). Ik ben flauwgevallen. Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 28-07-2026. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap over flauwvallen: even bewusteloos raken doordat de hersenen kort te weinig bloed krijgen, bijvoorbeeld door pijn, angst, lang staan, snel opstaan of plassen. Het beschrijft dat flauwvallen meestal niet gevaarlijk is, wat helpt bij het gevoel dat het eraan komt, en bij welke klachten de huisarts gebeld moet worden. bron
- Tran J, Hillebrand SL, Meskers CGM et al. (2021). Prevalence of initial orthostatic hypotension in older adults: a systematic review and meta-analysis. Age and Ageing. PMID: 34260686 [Meta-analyse] Een overzicht van 13 onderzoeken met 5465 mensen van 65 jaar en ouder naar initiële orthostatische hypotensie, een korte, sterke bloeddrukdaling direct na het opstaan. Bij doorlopend meten kwam dit bij ongeveer 29% voor, vaker bij ouderen op de geriatrische polikliniek, en de auteurs stellen dat doorlopend meten nodig is om het goed vast te stellen. bron
Verder lezen
Bloeddruk verlagen: hoeveel scheelt minder zout, bewegen of afvallen?
Minder zout, meer bewegen en 5 kilo afvallen halen je bovendruk elk ruim 4 punten omlaag. Lees wat…
Lees → Hart en bloeddrukBloeddruk meten: zo krijg je thuis een getal dat klopt
Meet met een band om je bovenarm, na 5 minuten rust, twee keer per moment, een week lang.…
Lees → Hart en bloeddrukHoge bloeddruk: vanaf welk getal is het te hoog, en waarom merk je er niets van?
Hoge bloeddruk begint bij een bovendruk van 140, boven de 70 bij 150. Je merkt er meestal niets…
Lees →