Gezondheid · Onderzoek · Bewijs
Biomarkers en bloedwaarden

Volledige bloedtest particulier laten doen: welke waarden tellen echt?

Snel antwoord

Een particuliere volledige bloedtest meet in één keer een hele rij waarden. Dat klinkt grondig, maar zo'n test heeft ook nadelen. Van veel tests die je zelf koopt is niet bekend of ze goed zijn. Een uitslag kan afwijken terwijl je gezond bent, of er prima uitzien terwijl er wel iets speelt. Een goede uitslag kan je wel geruststellen. Heb je een concrete vraag, zoals hart- en vaatziekten in de familie of een klacht die je zorgen baart, dan kan je huisarts gericht meten. Begin dus bij je vraag en niet bij het pakket.

Dit artikel is educatief en geen persoonlijk medisch advies. Bespreek je uitslag en je behandeling met je huisarts.

Je ziet een advertentie voor een bloedtest die in één prik je hele gezondheid in kaart brengt, of een collega vertelt dat ze haar waarden elk jaar laat checken. Je hebt nergens last van, maar het idee om alles eens te laten nakijken is aantrekkelijk. Heeft zo’n test zin als je je gezond voelt en wat doe je als er iets afwijkt?

Wat meet een volledige bloedtest eigenlijk?

Een volledige bloedtest is een pakket waarin een lab in één keer veel verschillende bloedwaarden bepaalt, zonder dat je eerst langs de huisarts gaat. Zulke gezondheidstests kun je via internet kopen en sommige liggen bij de apotheek of drogist1. Wat er precies in zit, verschilt per pakket.

Het grote verschil met bloedonderzoek bij de huisarts zit in de volgorde. Je huisarts begint bij een klacht of een vraag en kiest daar de waarden bij die het antwoord kunnen geven. Een breed pakket draait dat om: eerst alles meten en dan kijken wat eruit komt.

Wat kan een test je opleveren?

Mensen die zelf testen noemen drie voordelen1:

  • Geruststelling: is de uitslag goed, dan kan dat je geruststellen.
  • Een duwtje: na een test ga je misschien gezonder leven.
  • Op tijd weten: is de uitslag niet goed, dan heb je misschien een ziekte of een grotere kans om er een te krijgen. Weet je dat op tijd, dan kun je er soms iets aan doen.

Let op het woordje “soms” in dat laatste punt. Een afwijkende waarde levert je pas iets op als duidelijk is wat hij betekent en wat je ermee kunt. Juist dat is bij een breed pakket zonder vraag vaak lastig.

Wat zijn de nadelen?

De nadelen zitten vooral in de betrouwbaarheid van de test en in wat je daarna met de uitslag moet1:

  • De test zelf: van veel tests die je zelf kunt kopen is niet bekend of ze goed zijn, omdat ze niet goed onderzocht zijn. Moet je zelf bloed in een buisje doen, dan moet dat op de goede manier, anders klopt de uitslag misschien niet.
  • Loos alarm: de uitslag kan slecht zijn terwijl je geen ziekte hebt. Dan maak je je ongerust terwijl dat niet nodig is.
  • Valse geruststelling: omgekeerd kan de uitslag goed zijn terwijl je wel een ziekte hebt.
  • Alleen met de getallen: vaak moet je zelf bedenken wat de uitslag voor jou betekent en wat je ermee moet doen.
  • De rekening: je betaalt een test meestal zelf en sommige zijn duur.

Ook goed om te beseffen: een bedrijf dat tests verkoopt, wil winst maken. Je huisarts heeft niet het doel om aan het testen van je gezondheid te verdienen1.

Waarom kan er iets afwijken terwijl je gezond bent?

Dat komt door de manier waarop de grenzen op je uitslag tot stand komen. Een lab kijkt naar een grote groep gezonde mensen en trekt de grens zo dat een klein deel van die gezonde mensen er toch buiten valt. Hoe meer waarden je laat meten, hoe groter dus de kans dat er eentje net buiten de grens valt, ook als je gezond bent. Zo’n afwijking is dan loos alarm: de uitslag is slecht terwijl je geen ziekte hebt1. Wat een referentiewaarde precies is, lees je bij bloedonderzoek.

Welke waarden tellen dan wel?

De waarden die tellen, zijn de waarden die bij een concrete vraag horen. Je huisarts kan dan zelf testen doen of laten doen, zoals je bloeddruk meten of je cholesterol of bloedsuiker laten bepalen. Die tests zijn onderzocht, zodat je weet dat de uitslag klopt1. Drie situaties waarin zo’n gerichte meting zin heeft:

  • Hart- en vaatziekten in de familie: dat kan voor je huisarts reden zijn om laagdrempelig je risico op hart- en vaatziekten te bepalen. Daarvoor worden je bloedvetten gemeten (totaal cholesterol, HDL, LDL, triglyceriden en non-HDL-cholesterol) en je glucose, bij voorkeur nuchter2.
  • Erfelijk hoog cholesterol: een heel hoog LDL-cholesterol, samen met hart- en vaatziekten op jonge leeftijd of verhoogd cholesterol bij familieleden, kan reden zijn voor erfelijkheidsonderzoek naar familiaire hypercholesterolemie2.
  • Een grotere kans op diabetes type 2: heb je die volgens je huisarts, dan is het advies om één keer per drie jaar je bloedsuiker te laten meten bij de huisarts3. Wat je HbA1c zegt als je geen diabetes hebt, lees je in HbA1c voor gezonde mensen.

Wat doe je met een afwijkende uitslag?

Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts voordat je er zelf iets mee doet. Die legt één waarde naast je klachten, je voorgeschiedenis en je andere uitslagen. Daarna bespreek je samen of er meer onderzoek nodig is. Zo voorkom je dat je zelf een diagnose op een los getal plakt.

Op een uitslag staat soms ook een cholesterolratio: je totaal cholesterol gedeeld door je HDL. In groot onderzoek bij volwassenen die jaren gevolgd werden, zei die ratio meer over de kans om aan een hartziekte te overlijden dan het totaal cholesterol alleen4. Je huisarts rekent in de risicotabel met een verwant getal: het non-HDL-cholesterol, je totaal cholesterol min je HDL2. Beide getallen zijn dus gemaakt van dezelfde twee waarden. Meer over je cholesterolgetallen lees je bij cholesterolwaarden interpreteren.

Hoe besluit je of een test zin heeft voor jou?

Drie stappen helpen je om een bewuste keuze te maken, met of zonder test.

1. Schrijf je vraag op

Waarom het telt: een uitslag helpt je pas als je weet wat je ermee gaat doen. Bij een test die je zelf koopt, moet je vaak zelf bedenken wat de getallen voor jou betekenen1.

Zo doe je het: noteer vóór je iets bestelt wat je precies wilt weten en wat je zou doen bij een goede en bij een slechte uitslag. Kom je er niet uit, dan is dat een teken om eerst met je huisarts te praten.

2. Kijk of je huisarts het kan meten

Waarom het telt: tests via de huisarts zijn onderzocht, dus je weet dat de uitslag klopt1. Je huisarts kent bovendien je voorgeschiedenis en kan de uitslag daarnaast leggen.

Zo doe je het: neem je vraag mee naar het spreekuur. Twijfel je of je een gezondheidstest wilt laten doen, dan is dat op zichzelf al een goede reden voor een afspraak.

3. Lees onafhankelijke informatie

Waarom het telt: onafhankelijke informatie zet de voor- en nadelen naast elkaar, zonder dat iemand je iets wil verkopen. Het RIVM heeft informatie die je helpt beslissen of je wel of geen gezondheidstest laat doen en allesovertesten.nl geeft tips over waar je op let bij bloedtests1.

Zo doe je het: lees die informatie vóórdat je bestelt, niet pas als de uitslag binnen is.

Wanneer naar je huisarts?

Heb je een afwijkende uitslag van een test die je zelf kocht, bespreek hem dan met je huisarts.

Daarnaast raadt Thuisarts een afspraak bij je huisarts aan als1:

  • je klachten hebt en je je zorgen maakt of je een ziekte hebt;
  • er in je familie een erfelijke ziekte voorkomt, zoals darmkanker, eierstokkanker, borstkanker, huidkanker (melanoom) of hartproblemen;
  • meer mensen in je familie dezelfde ziekte hebben en je wilt weten of jij ook een grotere kans hebt;
  • je de kans op een ziekte kleiner wilt maken, bijvoorbeeld door te stoppen met roken, af te vallen als je te zwaar bent of minder alcohol te drinken;
  • je twijfelt of je een gezondheidstest wilt laten doen.

Heb je een grotere kans op diabetes type 2 en klachten als veel plassen, dorst, moe zijn, afvallen of vaak een blaasontsteking, maak dan ook een afspraak3.

Stop niet op eigen initiatief met een medicijn dat je voorgeschreven hebt gekregen.

Wat je hieruit kunt meenemen

Een volledige bloedtest belooft overzicht, maar zonder vraag krijg je vooral getallen. Hoe meer je meet terwijl je je gezond voelt, hoe groter de kans op een afwijking die niets betekent. Een goede uitslag is omgekeerd ook geen garantie. Wil je iets weten over je gezondheid, begin dan bij je vraag: hart- en vaatziekten in de familie, een grotere kans op diabetes of een klacht die je zorgen baart. Voor die vragen kan je huisarts gericht en betrouwbaar meten. En heb je al een uitslag met een afwijkende waarde, laat hem dan duiden voordat je er zelf conclusies aan verbindt.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn vitamine D laten meten?
Meestal niet. Bloedonderzoek naar vitamine D is bijna nooit nodig. Heel soms vindt de huisarts het wel nodig, bijvoorbeeld als je botontkalking hebt en daar medicijnen voor krijgt5. Voor welke groepen Thuisarts extra vitamine D aanraadt, lees je in het artikel over vitamine D-tekort.
Ik ben vaak moe: vindt een bloedtest dan de oorzaak?
Heb je naast moeheid geen andere klachten, dan komt er uit bloedonderzoek bijna nooit een oorzaak en hoef je dus geen bloed te laten prikken6. Heb je wel andere klachten, of houdt de moeheid je bezig, bespreek dan met je huisarts wat zinvol is.
Mijn uitslag is goed: ben ik dan gezond?
Een goede uitslag kan je geruststellen, maar het is geen garantie: de uitslag kan goed zijn terwijl je toch een ziekte hebt1. Een bloedtest meet alleen de waarden die op de lijst staan, op één moment. Houd je klachten, of veranderen ze, ga dan naar je huisarts, ook als je kort geleden een goede uitslag kreeg.
Maakt het uit hoe het bloed wordt afgenomen?
Ja. Bij tests waarbij je zelf bloed in een buisje doet, moet dat op de goede manier gebeuren, anders klopt de uitslag misschien niet1. Lees de instructie daarom vooraf helemaal door en houd je er precies aan. Twijfel je achteraf of het goed ging, laat een opvallende waarde dan niet zwaar wegen en bespreek hem met je huisarts.

Bewijsoverzicht

Het label zegt hoe sterk het onderzoek achter een uitspraak is, niet hoe goed iets bij jou werkt.

Bewering Bewijsniveau Wat het bewijs wel zegt Wat het niet zegt Bron
De verhouding tussen totaal cholesterol en HDL voorspelt de kans om aan een hartziekte te overlijden Redelijk Bij volwassenen zonder hart- en vaatziekte die jaren gevolgd werden, voorspelde deze verhouding beter dan totaal cholesterol alleen wie aan een hartziekte overleed Dat de verhouding zelf de oorzaak is; dit onderzoek volgt groepen mensen en laat samenhang zien Prospective Studies Collaboration 2007
Veel zelf te kopen gezondheidstests zijn niet goed onderzocht en kunnen loos alarm of valse geruststelling geven Beperkt Patiëntinformatie van huisartsen beschrijft dat een uitslag slecht kan zijn zonder ziekte en goed kan zijn met een ziekte Hoe vaak dat bij een bepaalde test gebeurt 1
Bij moeheid zonder andere klachten levert bloedonderzoek bijna nooit een oorzaak op Beperkt Patiëntinformatie van huisartsen zegt dat bloed laten prikken in die situatie niet nodig is Iets over moeheid samen met andere klachten 6

Zie ook

Bronnen

  1. Thuisarts (2025b). Ik wil misschien laten onderzoeken of ik wel gezond ben. Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 27-03-2025. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van de huisartsen over gezondheidstests zonder klachten. Je leest de voor- en nadelen, zoals een uitslag die slecht is terwijl je gezond bent, en wanneer je beter eerst naar je huisarts gaat. bron
  2. NHG (2026). NHG-Standaard en multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement (CVRM), samenvatting. Nederlands Huisartsen Genootschap en Federatie Medisch Specialisten, Richtlijnendatabase, gepubliceerd 24-09-2026. [Richtlijn, NHG/FMS] De richtlijn van huisartsen en medisch specialisten over het inschatten en verlagen van het risico op hart- en vaatziekten. Ze beschrijft welke waarden de huisarts daarvoor meet, zoals cholesterol, bloedsuiker en nierfunctie, en noemt streefwaarden voor mensen die behandeld worden. bron
  3. Thuisarts (2026c). Ik heb een grotere kans op diabetes type 2. Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 08-01-2026. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van de huisartsen voor mensen met een grotere kans op diabetes type 2. Je leest wie die grotere kans heeft, hoe vaak je je bloedsuiker laat meten en wat gezond leven oplevert. bron
  4. Prospective Studies Collaboration (2007). Lewington S, Whitlock G, Clarke R, Sherliker P, Emberson J, Halsey J, Qizilbash N, Peto R, Collins R. Blood cholesterol and vascular mortality by age, sex, and blood pressure: a meta-analysis of individual data from 61 prospective studies with 55,000 vascular deaths. PMID: 18061058. Evidence: Meta_Analysis Samenvatting van 61 studies waarin volwassenen jaren gevolgd werden, met meer dan 55.000 sterfgevallen door hart- en vaatziekten. Een mmol/l lager totaal cholesterol ging samen met ongeveer de helft minder sterfte door hartziekte op 40 tot 49 jaar, een derde op 50 tot 69 jaar en een zesde op 70 tot 89 jaar. bron
  5. Thuisarts (2026q). Heb ik extra vitamine D nodig? Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 09-07-2026. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van de huisartsen over vitamine D. Je leest wie extra vitamine D nodig heeft, welke klachten niet door een tekort komen en dat bloedonderzoek bijna nooit nodig is. bron
  6. Thuisarts (2023f). Ik ben moe. Wat kan het zijn? Nederlands Huisartsen Genootschap, laatst gewijzigd 18-04-2023. [Patiëntinformatie, NHG] Patiëntinformatie van de huisartsen over moeheid. Moeheid heeft meestal meer oorzaken tegelijk en komt bijna nooit door een erge ziekte; bij moeheid zonder andere klachten levert bloedonderzoek bijna nooit iets op. bron
Hoe dit artikel tot stand kwam
  • De bronnen komen uit één kennisbank, waarin elke bevinding aan haar citatie vastzit.
  • Elke bewering draagt een zichtbaar bewijsniveau: meta-analyses wegen zwaarder dan cohortstudies, cohortstudies zwaarder dan dieronderzoek.
  • Elke bron gaat vóór publicatie langs de originele database. Een bron die niet bestaat, haalt de pagina niet.

Celprisma is evidence-based en science-led, niet medisch-gereviewd. De samensteller is geen medische professional. Lees onze werkwijze →

Samengesteld door Ronald de Jong · Redacteur onderzoekssynthese

De informatie in dit artikel is educatief en vormt geen medisch advies. Bespreek bloeduitslagen en risicofactoren altijd met je huisarts of een bevoegd zorgverlener.